
Bez drzewek oliwnych, figowców i winorośli nie sposób wyobrazić sobie nie tylko kulturę i cywilizację Dalmacji, ale i całej Europy. W miesiącach zimowych, kiedy na stole nie ma świeżych owoców, oliwki, figi i winogrona są konsumowane z apetytem w stanie suszonym. Dżemy i syropy z fig, oliwa z oliwek, wina i rakije z winogron wzbogacają dalmatyńskie menu. To również uznane dalmatyńskie towary eksportowe od stuleci. Drewno oliwkowe to piękny materiał, z którego od czasów antycznych wyrabiano ozdoby, narzędzia i artykuły gospodarstwa domowego.






Dalmacja zawsze obfitowała w rodzime rośliny jadalne, lecznicze i ozdobne. Krajobraz prowincji pełny jest organizmów rozwijających się bez ingerencji człowieka. Do tych najpopularniejszych należą jałowiec, lawenda, rozmaryn, kocanka i szałwia.





Pachnąca kocanka to swobodnie rosnący symbol Dalmacji. Smilje wymaga ciepłej, otwartej i nasłonecznionej przestrzeni. Pojawia się na obszarach krasowych, lubi kamień i towarzystwo krzewów – garigu. Roślina znana przede wszystkim z wyrobu olejków eterycznych i hydrolatów. Obecna także w dalmatyńskiej kuchni.







Szarańczyn strąkowy, czyli rogač. Pojawia się w Przypowieści o synu marnotrawnym. Strąki rośliny są jadalne – nazywane chlebem świętojańskim. Ceniony przez ludy Bliskiego Wschodu. Owoce rogača są używane jako substytut kakao. Zaliczany do najzdrowszych i najsmaczniejszych owoców Śródziemnomorza.





Głożyna, czyli žižula. Kolejny z symboli Dalmacji. Powszechnie występuje w nadmorskim pasie regionu. Owoce rośliny są niezwykle odżywcze, bogate w cukry, witaminy, minerały i błonnik. Z głożyny wytwarza się marmolady, soki i nalewki.


Miszpelnik, czyli nešpula lub mušmula. Roślina jadalna i lecznicza zawierająca witaminę C i pektynę. Owoce mają słodko-kwaśny smak i są pyszne. Przetwarza się je na dżemy, soki i likiery. Syrop z miszpelnika stosuje się w celu łagodzenia kaszlu i bólu gardła. Z drewna tej rośliny wyrabia się głównie przedmioty dekoracyjne.






Drača (dwukolczak śródziemnomorski) to szeroko rozprzestrzeniona roślina w Dalmacji. Przyjmuje się na terenach skalistych, obecna w zaroślach. Gałęzie dwukolczaka są wykorzystywane jako ogrodzenie. Dojrzałe owoce rośliny można wykorzystać jako zamiennik kawy. Środek antyseptyczny. Według wierzeń ludowych z gałęzi dračy była zrobiona korona cierniowa Chrystusa.

Typowy krajobraz dalmatyńskiego zaplecza. Garig to zdegradowana forma makii – dalekiego wspomnienia lasu. Często wycinane gęste zarośla służące wypasowi, trawione przez susze i pożary stopniowo przechodziły w stan widoczny na fotografii. Formację tworzą rośliny w rozproszeniu. Zimozielone krzewy są kolczaste oraz aromatyczne (szałwia, kocanka, jałowiec i inne).







