Avatar photo

Filip Stawiński

Zadar nieoczywisty

W Zadarze elementy architektonicznego nieporządku zachowała dzielnica Arbanasi. To rejon miasta na południe od historycznego centrum. Przy wąskiej ulicy Skenderbega jest jeden sklep naprzeciwko kościoła. Nie ma piekarni, nie ma kawiarni. Jest za to prawdziwie bałkańska zgrzebność! Ta zamieszkała niegdyś…

Notatki znad książki

Nie jestem miłośnikiem architektury dalmatyńskich letnisk. Domy, wille i apartamenty wydają się jednakowe, nużące. Dwie, trzy lub cztery kondygnacje i balkon. Balustrada z profilowanych słupków betonowych w stylu śródziemnomorskim. Elewacja w kolorze brzoskwiniowym, kremowym, pomarańczowym lub beżowym. Czy w nadmorskich…

Pod ladonjom

Koprivić, zwany w naszym kraju wiązowcem, to nieoczywisty, ale jednak symbol Dalmacji. Regionalnych nazw rośliny jest całe mnóstwo. W Dalmacji na wiązowiec mówi się kostelić. Znane są też określenia takie jak košćela, ladonja i inne.   Ten gatunek nie jest…

Tu, gdzie czas jest bogiem

Chociaż znawcy Chorwacji zaliczają Benkovac do postapokaliptycznych miast grozy, strefy mroku i jednej wielkiej ruiny, to czy jest tak w rzeczywistości? Chętnie tu zaglądam – pretekstem zakupy i wizyta w aptece przy ulicy Radicia. Nie wiedzieć czemu, każdego lata dziewczyna…

Między metatezą a metanoją

Są dwa wyjątkowe zabytki – czynne kościoły pod wezwaniem św. Marcina w północnej części Dalmacji. Oba urokliwe. Choć niewielkie, to i tak większe od kościoła św. Marcina w Splicie. I jednocześnie znacznie mniej od niego znane. Architektoniczna prostota kamiennej budowli…

Nikola Mašić

Bez cienia wątpliwości należy uznać Nikolę Mašicia za jednego z najwybitniejszych malarzy serbskich z Chorwacji. Ten urodzony w 1852 roku w Lice, w miejscowości Otočac, artysta jest jednym z najważniejszych przedstawicieli realizmu chorwackiego. Z ciekawostek – uczęszczał do gimnazjum między…

Najstarsze ślady

Dziedzictwo antyczne nie jest w Dalmacji zamknięte w muzeum. Jest obecne w terenie. Widoczne. Namacalne. Doba rzymska materializuje się w kamiennej studni, cysternie z czasów antycznych. Ujawnia się w wreszcie w imponujących wykopaliskach. Są one otwarte dla publiczności i czekają…

Bukowica

ZABIERZ MAPĘ W samochodowym schowku przeglądowa mapa Jugosławii z 1984 roku. Na miejscu się przydaje. Niemiła to niespodzianka, kiedy za zakrętem okazuje się, że nasz przystosowany do świetnych dróg samochód z niskim podwoziem musi stoczyć nierówną walkę z makadamem. I…

Od Spartaka do Sparty

Nazewnictwo klubów sportowych to niezwykle interesujące zagadnienie. W czasach socjalistycznych lokalny, nastoletni kibic piłkarski dysponował często wiedzą przekraczającą poziom absolwentów szkół wyższych. Przynajmniej w zakresie usytuowania wybranych obiektów strategicznych w kraju. Analiza nazw drużyn uczestniczących w rozgrywkach ligowych niższego szczebla…