Dalmacja nie jest ograniczona ramami jednej kultury. To warstwowa mapa cywilizacji – obszar splotu ukrytych i jawnych sensów. Dalmacja jest obszarem historycznego przenikania i ścierania się wielkich kręgów cywilizacyjnych. To pogranicze światów łacińskiego, bizantyńskiego i islamskiego. Z nich właśnie wypływają…
Zabawa z mapą Porównywanie zdjęć lotniczych z mapami fizycznymi wybranego regionu może być intrygującym zajęciem. Zwłaszcza dla pasjonatów Bałkanów. Takie obserwacje uzupełnione zestawieniem map archiwalnych przynoszą ciekawe i nieoczywiste spostrzeżenia. Wnioski dobrze jest skonfrontować z wiedzą lokalnych mieszkańców – można…
Nos Kalik. Bajecznie położona, opustoszała wieś u ujścia Čikoli do Krki. Dokładnie naprzeciwko słynnych wodospadów Krka. Latem kontrast zaiste szokujący. Wszystkie zabudowania z kamienia. Wąska droga do tej dawnej serbskiej osady rolników i rybaków wiedzie ze stromego wzniesienia od strony…
Rijekę i Bihać dzieli 180 kilometrów. Przestrzeń między tymi miastami to prawdziwy etniczno-wyznaniowy „sandwich”. Na tej spokojnej trasie napotkamy katolickie kościoły i klasztory, prawosławne cerkwie i monastery, meczety. Terytorium, przez które wiodą drogi krajowe Ogulin – Vrbovsko – Slunj –…
Jugosławia była jednym z ostatnich państw w Europie, które uznało istnienie ZSRR. Starych układów i zobowiązań między Serbią a Rosją nie dało się ot tak unieważnić. Lojalność między dworami, a także bieżąca polityka i gra interesów nie pozwalały Belgradowi ich…
Zagadnienie granic autonomicznej Banowiny Chorwacji powołanej do życia w sierpniu 1939 roku pozostaje kwestią kontrowersyjną. Już pobieżny przegląd map nasuwa wniosek o niezwykle szerokim zakresie terytorialnym chorwackiej autonomii. Przede wszystkim zauważalne jest włączenie prawie całego wybrzeża jugosłowiańskiego, poza pasem Boka…
Nowe państwa Serbia, a także Czarnogóra – jako niezależne państwa – posiadają granicę z Chorwacją dopiero od 2006 roku. Wówczas to rozwiązano unię serbsko-czarnogórską powołując do życia samodzielne byty państwowe. Serbia jest określana jako sukcesor państwowego związku Serbii i Czarnogóry.…
Sremsko-baranjska oblast Sremsko-baranjska oblast to historyczna nazwa administracyjna części terytorium Chorwacji. Termin był w oficjalnym użyciu w okresie od końca 1995 do stycznia 1998 roku. Obszar pokrywał się z rejonem wschodniej Slawonii, Baranji i Sremu/Srijemu (dalej wschodnia Slawonia) pozostającym pod…
Naturalne bariery, rzeki, bagna i mokradła, lasy i grzbiety gór stanowiły trudne do przebycia granice w procesie kolonizacji nowych terytoriów i wędrówek ludności. Niezamieszkałe przeszkody to limes wsi. Zwłaszcza w terenach górskich, słabo zaludnionych. Szczególnie na Bałkanach, gdzie bujna przyroda…
Do zakonów o najdłuższej tradycji i wkładzie w życie chorwackie należą wspólnoty benedyktynów (od X wieku) i franciszkanów (od XIII wieku). Poza nimi istotną rolę odgrywały zgromadzenia cystersów, karmelitów, dominikanów, kapucynów i paulinów. Jezuici Jezuici pojawili się w Dubrowniku na…