Na rawnokotarskim stole Tereny, na których korzystne warunki klimatyczne spotykają się z żyznymi gruntami, zwykło się określać urodzajnymi. I chociaż Ravni Kotari są najpłodniejszą częścią Dalmacji, nie zawsze rawnokotarski stół był suto zastawiony. Przeciwnie. Dalmacja była powszechnie kojarzona z wszechobecną…
Dolne Miasto Plac Ofiar Faszyzmu z Pawilonem Meštrovicia. W czasie II wojny światowej przerobiono go na meczet. Wokół ustawiono trzy minarety. Dziś starej-nowej świątyni muzułmańskiej już nie ma, ale pozostała zwyczajowa nazwa placu. „Džamija” to doskonałe miejsce wymarszu. Pawilon Meštrovicia.…
W cieniu Belgradu W czasach Jugosławii rywalizacja belgradzko-zagrzebska była symbolicznym wyrazem sporu o pozycję dwóch dominujących narodów państwa. Serbów i Chorwatów. To nie był tylko ekonomiczny wyścig największych miast kraju. Nie zawsze była w nim górą stolica Jugosławii. W Zagrzebiu…
Dlaczego w Dalmacji Dzień Świętego Jerzego (Đurđevdan) był przez Chorwatów i Serbów obchodzony wspólnie, a noc świętojańska osobno? Odpowiedź tkwi we właściwym rozumieniu i rozróżnieniu kalendarza rolniczego i kościelnego To właśnie kombinacja konfesyjnych, ekonomicznych i klimatycznych czynników umożliwiała wytworzenie warunków…
Dalmatyński renesans Renesans i barok to epoki bardzo kojarzone ze światem śródziemnomorskim. Turysta ma możliwość najłatwiejszego spotkania z zabudową typową dla obydwu okresów w Dubrowniku. Choć nierzadko najważniejsze zabytki nie są w ferworze wakacyjnej eksploracji tej „nadadriatyckiej perły” rozpoznawane. Jest…
Poza zwartym terytorium w zachodniej Hercegowinie i rejonem Orašja, które były częścią Chorwackiej Republiki Herceg-Bośni (1992–1994), obszary kontrolowane przez Chorwatów w Bośni i Hercegowinie w lutym 1994 roku można roboczo podzielić na dwie kategorie. Do kategorii pierwszej należały chorwackie enklawy,…
Podstawową jednostką administracji terytorialnej w Jugosławii była gmina (opština/općina). Kilkadziesiąt istniejących w Bośni i Hercegowinie miast nie tworzyło – poza Sarajewem – osobnych jednostek administracyjnych. Nazwa „naseljeno mjesto” – w odniesieniu do wszystkich miejscowości – określała jednostkę statystyczno-ewidencyjną. Na przykład:…
Rozmieszczenie geograficzne ludności Zwarte skupiska ludności chorwackiej w Bośni i Hercegowinie występują w trzech wyraźnych pasach. Pierwszy z nich obejmuje rejon położony między Popovo polje i płaskowyżem kupreskim oraz Glamočko polje. Drugi pokrywa terytorium wzdłuż linii Kreševo – Kiseljak –…
W dobie popularności chatu GPT wymagania przed autorem rosną wyraźnie. Trzeba się wysilić na oryginalność! No więc, spróbujmy. Proszę sobie wyobrazić rozebraną w latach siedemdziesiątych pojedynczą nitkę wąskich torów gdzieś pod stromą, krasową ścianą, znikającą w leśnych gęstwinach Bośni. I…
No dobrze, ale co z tym wszystkim ma wspólnego Chorwacja? Chorwacki nacjonalizm jednym głosem by odparł: – Bizancjum, Konstantynopol, prawosławie, cyrylica – to wszystko nas nie obchodzi. Jest poza naszą wschodnią granicą. A granica stara. Zanim tu przybyliśmy, już tu…