Formuła „telegraficznego skrótu” gryzie się z historią Bałkanów. Spróbujmy jednak naszkicować – bardzo ogólnie – losy Europy południowo-wschodniej, aby powrócić do pytania o Chorwację w drugiej części wywodu. Średniowiecze W średniowieczu Cesarstwo Bizantyńskie było matrycą, punktem odniesienia i kontekstem dla…
Zagadkowe napisy na starej cerkwi Tajemniczy napis na zewnętrznych murach nawy cerkwi świętego Michała Archanioła we wsi Miranje uruchamia wyobraźnię. Litery przywodzą na myśl karolińską minuskułę. Wyryta w kamieniu data (1497) odpowiada okresowi, kiedy to Ravni Kotari wciąż pozostawały pod…
Niewiele jest osób, które mając do wyboru wycieczkę nad morze i wypad do Knina, wybrałyby tę drugą propozycję. Na szczęście są jeszcze tacy, którzy zdecydowaliby podobnie jak ja. Najstarsza knińska ulica, prowadząca od dworca kolejowego do mostu na rzece Krce,…
W Zadarze elementy architektonicznego nieporządku zachowała dzielnica Arbanasi. To rejon miasta na południe od historycznego centrum. Przy wąskiej ulicy Skenderbega jest jeden sklep naprzeciwko kościoła. Nie ma piekarni, nie ma kawiarni. Jest za to prawdziwie bałkańska zgrzebność! Ta zamieszkała niegdyś…
Nie jestem miłośnikiem architektury dalmatyńskich letnisk. Domy, wille i apartamenty wydają się jednakowe, nużące. Dwie, trzy lub cztery kondygnacje i balkon. Balustrada z profilowanych słupków betonowych w stylu śródziemnomorskim. Elewacja w kolorze brzoskwiniowym, kremowym, pomarańczowym lub beżowym. Czy w nadmorskich…
Przez turystów niezauważany lub mylony z lipą. Choć pozostaje – jako drzewo liściaste – w cieniu wszechobecnych iglaków, to jest cichym bohaterem dalmatyńskiej prowincji. Wyznacza centrum niejednej wsi, wznosząc się majestatycznie przy krzyżówce. To wiązowiec. Lokalnych nazw rośliny jest całe…
Chociaż znawcy Chorwacji zaliczają Benkovac do postapokaliptycznych miast grozy, strefy mroku i jednej wielkiej ruiny, to czy jest tak w rzeczywistości? Chętnie tu zaglądam – pretekstem zakupy i wizyta w aptece przy ulicy Radicia. Nie wiedzieć czemu, każdego lata dziewczyna…
Kościołów pod wezwaniem świętego Marcina jest w Dalmacji wiele. Wśród nich odnajdujemy dwa średniowieczne obiekty zasługujące na uwagę szczególną. Architektoniczna prostota kamiennego kościoła we wsi Ivinj jest kompensowana jego wyjątkowym otoczeniem. Budowla mieści się na planie rzymskiej villa rustica. Świątynia jest…
Bez cienia wątpliwości należy uznać Nikolę Mašicia za jednego z najwybitniejszych malarzy serbskich z Chorwacji. Ten urodzony w 1852 roku w Lice, w miejscowości Otočac, artysta jest jednym z najważniejszych przedstawicieli realizmu chorwackiego. Z ciekawostek – uczęszczał do gimnazjum między…
Dziedzictwo antyczne nie jest w Dalmacji zamknięte w muzeum. Jest obecne w terenie. Widoczne. Namacalne. Doba rzymska materializuje się w kamiennej studni, cysternie z czasów antycznych. Ujawnia się w wreszcie w imponujących wykopaliskach. Są one otwarte dla publiczności i czekają…