Kategoria Na przełaj

Bałkańską cegłą (2/2)

No dobrze, ale co z tym wszystkim ma wspólnego Chorwacja? Chorwacki nacjonalizm jednym głosem by odparł: – Bizancjum, Konstantynopol, prawosławie, cyrylica – to wszystko nas nie obchodzi. Jest poza naszą wschodnią granicą. A granica stara. Zanim tu przybyliśmy, już tu…

Bałkańską cegłą (1/2)

Formuła „telegraficznego skrótu” gryzie się z historią Bałkanów. Spróbujmy jednak naszkicować – bardzo ogólnie – losy Europy południowo-wschodniej, aby powrócić do pytania o Chorwację w drugiej części wywodu. Średniowiecze W średniowieczu Cesarstwo Bizantyńskie było matrycą, punktem odniesienia i kontekstem dla…

Nikola Mašić

Bez cienia wątpliwości należy uznać Nikolę Mašicia za jednego z najwybitniejszych malarzy serbskich z Chorwacji. Ten urodzony w 1852 roku w Lice, w miejscowości Otočac, artysta jest jednym z najważniejszych przedstawicieli realizmu chorwackiego. Z ciekawostek – uczęszczał do gimnazjum między…

Od Spartaka do Sparty

Nazewnictwo klubów sportowych to niezwykle interesujące zagadnienie. W czasach socjalistycznych lokalny, nastoletni kibic piłkarski dysponował często wiedzą przekraczającą poziom absolwentów szkół wyższych. Przynajmniej w zakresie usytuowania wybranych obiektów strategicznych w kraju. Analiza nazw drużyn uczestniczących w rozgrywkach ligowych niższego szczebla…

Biała armia

Jugosławia była jednym z ostatnich państw w Europie, które uznało istnienie ZSRR. Starych układów i zobowiązań między Serbią a Rosją nie dało się ot tak unieważnić. Lojalność między dworami, a także bieżąca polityka i gra interesów nie pozwalały Belgradowi ich…

Banovina Hrvatska – kwestie terytorialne

Zagadnienie granic autonomicznej Banowiny Chorwacji powołanej do życia w sierpniu 1939 roku pozostaje kwestią kontrowersyjną. Już pobieżny przegląd map nasuwa wniosek o niezwykle szerokim zakresie terytorialnym chorwackiej autonomii. Przede wszystkim zauważalne jest włączenie prawie całego wybrzeża jugosłowiańskiego, poza pasem Boka…

Sremsko-baranjska oblast

Sremsko-baranjska oblast Sremsko-baranjska oblast to historyczna nazwa administracyjna części terytorium Chorwacji. Termin był w oficjalnym użyciu w okresie od końca 1995 do stycznia 1998 roku. Obszar pokrywał się z rejonem wschodniej Slawonii, Baranji i Sremu/Srijemu (dalej wschodnia Slawonia) pozostającym pod…

Od Kapeli do Kupy

Naturalne bariery, rzeki, bagna i mokradła, lasy i grzbiety gór stanowiły trudne do przebycia granice w procesie kolonizacji nowych terytoriów i wędrówek ludności. Niezamieszkałe przeszkody to limes wsi. Zwłaszcza w terenach górskich, słabo zaludnionych. Szczególnie na Bałkanach, gdzie bujna przyroda…

Klasztory katolickie

Do zakonów o najdłuższej tradycji i wkładzie w życie chorwackie należą wspólnoty benedyktynów (od X wieku) i franciszkanów (od XIII wieku). Poza nimi istotną rolę odgrywały zgromadzenia cystersów, karmelitów, dominikanów, kapucynów i paulinów. Jezuici Jezuici pojawili się w Dubrowniku na…