Między Wiedniem, Budapesztem i Belgradem Konfrontacje i zatargi między frankowcami i chorwackimi Serbami doprowadziły do wywołania rozruchów antyserbskich w Zagrzebiu we wrześniu 1902 roku. Kres niepokojom położyło dopiero wyprowadzenie wojska austro-węgierskiego na ulice miasta. Serbski intelektualista i polityk Nikola Stojanović…
Narodziny chorwackiego nacjonalizmu Chorwacki nacjonalizm był dzieckiem swojej epoki. Czerpał z oświecenia, romantyzmu i rewolucji francuskiej. Idea inspirowana była dziełami Pavao Rittera Vitezovicia z przełomu XVII i XVIII wieku znajdując potwierdzenie we wspóczesnych interpretacjach historycznych Vjekoslava Klaicia. Myśl Starčevicia sprzeciwiała…
Serbsko-chorwackie licytacje Po zajęciu Bośni przez Austro-Węgry (1878) i rozwiązaniu Pogranicza Wojskowego – wcielenia go do Chorwacji-Slawonii (1881) wydawało się, że dla Chorwacji pojawiła się koniunktura. Oto wszystkie terytoria, do których rościli sobie prawa chorwaccy narodowcy – prawasze zostały zjednoczone.…
Dwa obozy Po wygaśnięciu ruchu iliryjskiego, który był wyrazem chorwackiego odrodzenia narodowego w I poł XIX wieku, doszło w Chorwacji-Slawonii i Dalmacji do powstania nowych idei i programów politycznych. Scenę polityczną zagospodarowały dwa obozy. Partia Ludowa (Narodna stranka) opowiadała się…
Funkcja mitów narodowych W kreacji kolektywnego imaginarium istotną rolę odgrywają mity narodowe. Umożliwiają one społeczną integrację poprzez wytworzenie uproszczonej wizji przeszłości. Szeroko oddziałujący obraz, do którego odwołanie jest powszechne i przystępne, ułatwia uruchomienie mechanizmów zabezpieczających świadomość zbiorową i poczucie odrębności.…
Osmański napór XV i zwłaszcza XVI wiek oznaczał apogeum potęgi osmańskiej na Bałkanach. Wojska chorwacko-węgierskie poniosły klęskę na Krbawskim Polu w 1493 roku i był to punkt zwrotny dla historii ziem chorwackich. Szlachta tego kraju została zniszczona, a królestwo węgierskie…
Istnieje przekonanie, że wybory parlamentarne w roku 1990 w Socjalistycznej Republice Chorwacji, SRH – wchodzącej w skład Jugosławii – przyniosły zasadniczą polaryzację sceny politycznej w tym kraju. Na wyraźnie etnicznych pryncypiach. Przeświadczenie to było spotęgowane rozwojem wypadków późniejszych. Secesją Chorwacji…
Jest truizmem twierdzenie, że w badaniach historycznych i studiowaniu przeszłości korzystanie z map jest obowiązkiem. Wiele z nich można wyczytać. I bardzo wiele przeoczyć ignorując lub nie przywiązując do umiejętności analizy tego rodzaju obrazów odpowiedniej wagi. W perspektywie tak badawczej,…
Do najstarszych granic politycznych na tle Chorwacji należą częściowo odcinki wspólne z Bośnią i Hercegowiną i Słowenią. Ten pierwszy fragment odnosi się do terytorium Republiki Dubrownickiej. To – pozostająca między połową XIV a początkiem XIX wieku pod ograniczoną opieką mocarstw…
Zakończenie I wojny światowej i likwidacja Austro-Węgier oznaczała przekreślenie dotychczasowej mapy politycznej wschodniej części Morza Adriatyckiego. Nowe warunki międzynarodowe spowodowały konieczność wyznaczenia i wytyczenia granicy między Włochami i nowopowstałym Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Podstawą i punktem wyjścia do określenia…