W przestrzeni północnodalmatyńskiej spotykamy się z różnymi poziomami tożsamości i wspólnoty. Przeplatają się tu warstwy antagonizmu i symbiozy. Znaczenia wspólne powołują, uzasadniają i uprawomocniają kod kulturowy regionu. To chorwacko-serbski komunikacyjny pas transmisyjny oparty na lokalnych znakach kultury. Materialnej i duchowej.…
Bez drzewek oliwnych, figowców i winorośli nie sposób wyobrazić sobie nie tylko kultury i cywilizacji Dalmacji, ale i całej Europy. W miesiącach zimowych, kiedy na stole nie ma świeżych owoców, to oliwki, figi i winogrona są konsumowane z apetytem w…
Slawonia wieloetniczna Daruvar. Kilkunastotysięczne miasto oparte o łagodne wzniesienia Papuka. Wyjątkowość tego miejsca określa niezwykła mieszanka etniczna. Według najnowszych statystyk miejscowość zamieszkują przedstawiciele aż dziewiętnastu narodów. Do najliczniejszych należą poza Chorwatami Serbowie, Czesi i Węgrzy. Daruvar – miasto wielu narodów.…
Bunar, lokva i gusterna to charakterystyczne elementy krajobrazu Dalmacji. Bunar to studnia. Pełniła ona bardzo ważną rolę w życiu okolicy. Ujęć wody było mało, zwłaszcza w kamienistych rejonach Dalmacji. Nierzadko trzeba było iść długie kilometry, aby zaopatrzyć się w wodę.…
Alternatywna wobec hipotetycznej propozycji serbskiej (por. tutaj) wizja podziału Bośni i Hercegowiny. Zaproponowana rzekomo przez stronę „bośniacką” (boszniacką/muzułmańską) w roku 1991. Mapa nie narusza dotychczasowego administracyjnego podziału Socjalistycznej Republiki Bośni i Hercegowiny na gminy. Wizja przedstawia podział kraju oparty na…
Trafiła w moje ręce, a raczej wykopałem z czeluści internetu tę dziwną mapę. Przedstawia ona projekt wewnętrznego – administracyjnego podziału Bośni i Hercegowiny zaproponowany rzekomo przez „stronę serbską” w roku 1991. To jeszcze etap rozmów politycznych między zainteresowanymi stronami. Serbską,…
Sposób odwzorowania stosunków ludnościowych na mapach etnicznych to na Bałkanach (i nie tylko) przedmiot szalenie kontrowersyjny. Od czasów kiedy mapy takie zaczęto tworzyć i wydawać. Kartografia jako dziedzina nauki zajmująca się zobrazowaniem rzeczywistości w formie zakodowanej jest narażona na wady…
Istnieje przekonanie, że wybory parlamentarne w roku 1990 w Socjalistycznej Republice Chorwacji, SRH – wchodzącej w skład Jugosławii – przyniosły zasadniczą polaryzację sceny politycznej w tym kraju. Na wyraźnie etnicznych pryncypiach. Przeświadczenie to było spotęgowane rozwojem wypadków późniejszych. Secesją Chorwacji…
Jest truizmem twierdzenie, że w badaniach historycznych i studiowaniu przeszłości korzystanie z map jest obowiązkiem. Wiele z nich można wyczytać. I bardzo wiele przeoczyć ignorując lub nie przywiązując do umiejętności analizy tego rodzaju obrazów odpowiedniej wagi. W perspektywie tak badawczej,…
Tło „Operacji Burza” Kwestia pacyfikacji Republiki Serbskiej Krajiny (Operacja Burza, 4-7.8.1995) dokonanej przez armię chorwacką (Hrvatska vojska, HV) jest problemem niezwykle złożonym, wielowymiarowym i wieloaspektowym. Mamy do czynienia z kompleksem zagadnień odnoszących się do kwestii ściśle militarnych oraz politycznych uwarunkowań…