Zabytki cudownej doliny Monaster Krka to serbski klasztor prawosławny w Dalmacji. Obiekt położony jest między Szybenikiem i Kninem, w dolinie rzeki Krki. Świątynia jest uważana za jeden z największych chorwackich pomników kultury. W Dalmacji tło zabytkom zapewnia cudowna przyroda. Wodospady…
Osmański napór XV i zwłaszcza XVI wiek oznaczał apogeum potęgi osmańskiej na Bałkanach. Wojska chorwacko-węgierskie poniosły klęskę na Krbawskim Polu w 1493 roku i był to punkt zwrotny dla historii ziem chorwackich. Szlachta tego kraju została zniszczona, a królestwo węgierskie…
Nowy i stary kalendarz Rozszyfrowanie kalendarza prawosławnego może nastręczać pewne trudności. Dlaczego zawiera się w nim podwójny układ kolumn? Co oznaczają nazwy rubryk, Нови i Стари? Czy prawosławni świętują Boże Narodzenie, Nowy Rok i Wielkanoc dwukrotnie? Na stronach serbskich kalendarzy…
Cztery posty wielodniowe Do czterech wielodniowych postów chrześcijan wschodnich, w tym Serbów, należą: Wielki Post, Post Apostolski, Post Maryjny i Post Bożonarodzeniowy. Vaskršni post, czyli Wielki Post Vaskršni post rozpoczyna się w Czysty Poniedziałek. Jego odpowiednikiem w tradycji katolickiej –…
Imperium Osmańskie rozlało się po zachodniej Bośni w drugiej połowie XVI wieku. Banja Luka została zdobyta przez Turków w 1528, a Bihać dopiero w 1592 roku. Po dziesięciodniowym oblężeniu. I stu latach oporu. W drugiej połowie XIX wieku Bośnia zaczęła…
Bośniacka Krajina – przestrzeń spotkania Bośniacka Krajina (Bosanska Krajina) to przestrzeń o potrójnej tożsamości kulturowej nadającej temu regionowi cechy najbardziej typowe dla całej kulturowo polimorficznej Bośni. Na obszarze południowosłowiańskim, czy nawet szerzej, bałkańskim, podwójna bądź mnoga identyfikacja terytorium nie jest…
Tajemnica dalmatyńskich kamieni Počivalo, czyli mirilo lub mjerilo. To jedna z kamiennych form kulturowych rozpoznanych w Dalmacji. W jej północnej części są one łączone przede wszystkim ze stokami Welebitu. Jednak widziałem mirila również w rejonie rawnokotarskim, w okolicach Benkovca i…
Cztery razy do roku Zadušnice to na tyle ważne święto w kalendarzu serbskim, że obchodzi się je czterokrotnie w ciągu roku. Zaduszki w świecie zachodniosłowiańskim i litewsko-białoruskim splatały w sobie wierzenia i mistykę. Obrzędy nadawały dniu nie tylko efektowny i…
Współzawodnictwo i antagonizm W przestrzeni północnodalmatyńskiej spotykamy się z różnymi poziomami tożsamości i wspólnoty. Przeplatają się tu warstwy antagonizmu i symbiozy. Znaczenia wspólne powołują, uzasadniają i uprawomocniają kod kulturowy regionu. To chorwacko-serbski komunikacyjny pas transmisyjny oparty na lokalnych znakach kultury.…
Bez drzewek oliwnych, figowców i winorośli nie sposób wyobrazić sobie nie tylko kultury i cywilizacji Dalmacji, ale i całej Europy. W miesiącach zimowych, kiedy na stole nie ma świeżych owoców, to oliwki, figi i winogrona są konsumowane z apetytem w…