Dalmacja nie jest ograniczona ramami jednej kultury. To warstwowa mapa cywilizacji – obszar splotu ukrytych i jawnych sensów. Dalmacja jest obszarem historycznego przenikania i ścierania się wielkich kręgów cywilizacyjnych. To pogranicze światów: łacińskiego, bizantyńskiego i islamskiego. Z tych źródeł wypływają…
Współzawodnictwo i antagonizm W przestrzeni północnodalmatyńskiej spotykamy się z różnymi poziomami tożsamości i wspólnoty. Przeplatają się tu warstwy antagonizmu i symbiozy. Znaczenia wspólne powołują, uzasadniają i uprawomocniają kod kulturowy regionu. To chorwacko-serbski komunikacyjny pas transmisyjny oparty na lokalnych znakach kultury.…
Tło „operacji Burza” Kwestia pacyfikacji Republiki Serbskiej Krajiny (operacja Burza, 4–7.8.1995) dokonanej przez armię chorwacką (Hrvatska vojska, HV) jest problemem niezwykle złożonym, wielowymiarowym i wieloaspektowym. Mamy do czynienia z kompleksem zagadnień odnoszących się do kwestii ściśle militarnych oraz politycznych uwarunkowań…
W impasie Negocjacje dwustronne między Zagrzebiem i Kninem, obliczone na rozwiązanie problemu politycznego między Chorwacją a Republiką Serbską Krajiną, nie były możliwe przez okres trwania konfliktu zbrojnego w Chorwacji w latach 1991–1995. Pozycja Krajiny była początkowo zbyt silna na przyjęcie…
Narodziny podziału Istnienie popularnego poglądu o wielowiekowym i permanentnym konflikcie Chorwatów i Serbów nie znajduje potwierdzenia w faktach. Nieporozumienia o charakterze politycznym między Chorwatami a Serbami datować można na okres nie wcześniejszy niż druga połowa dziewiętnastego wieku. Rodzaju tych relacji…
Dialekty dalmatyńskie To, co łączy i dzieli Chorwatów i Serbów w Dalmacji to język. Dlaczego łączy i dzieli jednocześnie? Na półnodalmatyńskim zapleczu, czyli tej części regionu, która jest od morza oddzielona wąskim pasem wybrzeża, występuje wyłącznie język sztokawski. Jest on…
Krajina – rozważania ogólne Pisząc o Krajinie napotykamy na poważne trudności definicyjne i interpretacyjne. Co bowiem znaczy Krajina? Nawet dla lokalnych uczestników społecznej komunikacji (bośniackich Muzułmanów, Chorwatów i Serbów) pojęcie Krajiny nie jest monosemantyczne. Inaczej kojarzymy je również my, Polacy.…