Do najstarszych granic politycznych na tle Chorwacji należą częściowo odcinki wspólne z Bośnią i Hercegowiną i Słowenią. Ten pierwszy fragment odnosi się do terytorium Republiki Dubrownickiej. To istniejąca między połową XIV a początkiem XIX wieku republika kupiecka. Pozostawała ona pod…
Zakończenie I wojny światowej i likwidacja Austro-Węgier oznaczała przekreślenie dotychczasowej mapy politycznej wschodniej części Morza Adriatyckiego. Nowe warunki międzynarodowe spowodowały konieczność wyznaczenia i wytyczenia granicy między Włochami i nowopowstałym Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Podstawą i punktem wyjścia do określenia…
Chorwacka podkowa Chorwacką podkowę tworzą dwa rozszerzające się ku trzonowi ramiona. Jednak w punkcie styku ich powierzchnia nagle się zwęża. Szerokość łączenia wypustek w najwęższym miejscu nie przekracza sześćdziesięciu kilometrów w linii prostej. To nietypowa forma i kształt granic. Z…
Ruch anarchosyndykalistyczny stanowił marginalny, choć rozpoznawalny, element krajobrazu politycznego Istrii i Rijeki II połowy XIX i początków XX wieku. Można chyba pozwolić sobie na stwierdzenie, że działalność zróżnicowanych przecież grup anarchistycznych na wymienionym obszarze opierała się raczej na aktywności poszczególnych…
Narodziny idei masowych Dziewiętnasty wiek był okresem wielkich przemian i stuleciem narodzin idei o powszechnym zasięgu. Kres wojen napoleońskich oznaczał rozpowszechnienie dwóch globalnych idei. Liberalizmu i konserwatyzmu. Industrializacja, urbanizacja i rozwój stosunków kapitalistycznych spowodowały zasadniczą dekompozycję dotychczasowych relacji społecznych. Dynamicznemu rozwojowi…
XIX-wieczne idee europejskie, odczuwane jako powszechne, silnie oddziaływały zwłaszcza na ośrodki miejskie. Stawały się one środowiskiem ułatwiającym zacieranie dotychczasowych różnic społecznych. W dziewiętnastowiecznym mieście walczyło się bowiem przede wszystkim o ekonomiczne przetrwanie. Rijeka (wł. Fiume) nie była tu wyjątkiem. W…
Narodziny podziału Istnienie popularnego poglądu o wielowiekowym i permanentnym konflikcie Chorwatów i Serbów nie znajduje potwierdzenia w faktach. Nieporozumienia o charakterze politycznym między Chorwatami a Serbami datować można na okres nie wcześniejszy niż druga połowa dziewiętnastego wieku. Rodzaju tych relacji…
Dialekty dalmatyńskie To, co łączy i dzieli Chorwatów i Serbów w Dalmacji to język. Dlaczego łączy i dzieli jednocześnie? Na półnodalmatyńskim zapleczu, czyli tej części regionu, która jest od morza oddzielona wąskim pasem wybrzeża, występuje wyłącznie język sztokawski. Jest on…
Rijeka to chorwackie miasto-antyteza. Pada tu dość często (przynajmniej taka krąży legenda). Porządnej plaży Rijeka nie posiada. Ani większego parku. A w dodatku wszędzie jest pod górę. No, chyba, że zwiedzanie miasta ograniczymy do „obowiązkowego“ spaceru po śródmiejskim Korzo, czy…
Na zapleczu Zadaru i Szybenika Nazwę Ravni Kotari można tłumaczyć na „płaskie” bądź „równe powiaty”. Krajobrazowi odpowiada nazwa regionu. Wyróżnia się on na tle skalistej, krasowej Dalmacji. Choć zaznaczane na mapach samochodowych, w przewodnikach turystycznych i różnego typu popularnych opracowaniach…