Nowy i stary kalendarz
Na stronach cerkiewnych kalendarzyków zawsze są uwzględniane dwie kolumny. Pierwsza z nich oznacza daty wedle kalendarza nowojuliańskiego (Нови). Odpowiada on gregoriańskiemu. W kolumnie obok jest datowanie według kalendarza juliańskiego (Стари).
Strona z prawosławnego kalendarzyka.
Różnica w rachubie czasu wynosiła dwa tygodnie
Zmiana kalendarza, którym posługiwali się mieszkańcy Królestwa Serbii nastąpiła w styczniu 1919 roku, kiedy kraj ten wszedł w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Serbowie po prostu „zaczekali” na korzystających z kalendarza gregoriańskiego, który od tej pory został urzędowym w państwie.
Jednym słowem 14 dzień stycznia 1919 roku w Belgradzie odpowiadał 31 grudnia w Zagrzebiu i Lublanie. 15 stycznia tamtego roku w stolicy państwa wyrzucono dotychczasowe kalendarze zdzierane. Zastąpiono je nowymi, wskazującymi tego dnia datę 1 stycznia. Okres tych dwóch noworocznych tygodni „uleciał w powietrze”.
Serbska Cerkiew Prawosławna rozpoznała nowy kalendarz w praktyce cywilnej-urzędowej. Natomiast dotychczasowy cerkiewny kalendarz liturgiczny pozostał niezmieniony. Dlatego daty w kalendarzykach cerkiewnych są podawane w dwóch kolumnach, „novi” i „stari”.
Kalendarz juliański, nowojuliański i gregoriański w praktyce
Dnia 25 grudnia wedle naszego kalendarza wierni prawosławni nie świętują Bożego Narodzenia. Ponieważ według ich kalendarza liturgicznego – kalendarza juliańskiego tego dnia jest dopiero 12 grudnia. I dzień świętego Spirydona.
W katolickie Boże Narodzenie jest w Skradinie otwarta XVIII-wieczna zabytkowa, piękna cerkiew św. Spirydona. Gdyby ktoś z Państwa znalazł się w Boże Narodzenie w tej sympatycznej dalmatyńskiej miejscowości to polecam uzupełnienie spaceru jej wąskimi uliczkami wizytą w cerkwi. W dni pozostałe, poza godzinami odprawianych nabożeństw, jest ona zamknięta.
Prawosławni „oczekują” aż dzień 25 grudnia – według kalendarza juliańskiego – nadejdzie według kalendarza gregoriańskiego. A to staje się dopiero 7 stycznia. Według obowiązującego obecnie kalendarza gregoriańskiego pokrywającego się w tym stuleciu z kalendarzem nowojuliańskim.
Ponieważ w 1919 roku Serbowie musieli na Chorwatów „zaczekać”, teraz są „spóźnieni”.
Nierzadko spotykamy się z opinią, że prawosławni obchodzą Boże Narodzenie 7 stycznia. Tak, ale licząc według kalendarza gregoriańskiego. Według wiernych Kościoła wschodniego korzystających z kalendarza juliańskiego Boże Narodzenie przypada na dzień 25 grudnia. I jest to ten sam dzień.
***