Bunar, lokva i gusterna to charakterystyczne elementy krajobrazu Dalmacji.
Bunar to studnia. Pełniła ona bardzo ważną rolę w życiu okolicy. Ujęć wody było mało, zwłaszcza w kamienistych rejonach Dalmacji. Nierzadko trzeba było iść długie kilometry, aby zaopatrzyć się w wodę. Dzięki temu bunar stawał się towarzyskim ośrodkiem wsi i okolicy.
Korlat – bunar i domurowane wokół poidła dla zwierząt.
Gusterna to obłożony kamieniem zbiornik na deszczówkę (kišnica). Takie cysterny stawiano już od czasów antycznych. Wodę czerpaną z gusterny powinno się przegotować przed spożyciem. Dłużej stojąca deszczówka jest znakomitym środowiskiem dla rozwoju bakterii i mikroorganizmów. Zbiornik, podobnie jak lokva, jest siedliskiem skorupiaków, stawonogów i innych bezkręgowców. A także owadów wodnych, płazów i pozostałych zwierzątek.
Medviđa – z lewej gusterna, z prawej lokva.
fot. Google Maps
Ervenik – zadaszona gusterna, wodę pobierano z pobliskiej Zrmanji.
fot. Google Maps
Lokva to zbiornik astatyczny. Okresowo wysychające wgłębienie przypomina większą kałużę lub sadzawkę. Poziom wody w zbiorniku waha się zależnie od pory roku i natężenia opadów. Lokva pełni funkcję naturalnego wodopoju dla wypasanych (i nie tylko) zwierząt.
W Dalmacji można odnaleźć także źródła artezyjskie. Woda wybija z nich czysta i zimna jak z lodówki!
Benkovac – źródło artezyjskie.
***