Avatar photo

Filip Stawiński

Północna Dalmacja – my i oni (1/2)

Istnienie popularnego poglądu o wielowiekowym i permanentnym konflikcie Chorwatów i Serbów nie znajduje potwierdzenia w faktach. Nieporozumienia o charakterze politycznym między Chorwatami a Serbami datować można na okres nie wcześniejszy niż druga połowa dziewiętnastego wieku. Rodzaju tych relacji w żaden…

Język północnej Dalmacji

Dialekty dalmatyńskie To, co łączy i dzieli Chorwatów i Serbów w Dalmacji to język. Dlaczego łączy i dzieli jednocześnie? Na półnodalmatyńskim zapleczu, czyli tej części regionu, która jest od morza oddzielona wąskim pasem wybrzeża, występuje wyłącznie język sztokawski. Jest on…

Rijeka

To chorwackie miasto-antyteza. Pada tu dość często (przynajmniej taka krąży legenda). Porządnej plaży Rijeka nie posiada. Ani większego parku. A w dodatku wszędzie jest pod górę. No, chyba, że zwiedzanie miasta ograniczymy do „obowiązkowego“ spaceru po śródmiejskim Korzo, czy nadbrzeżnej…

Ravni Kotari

Na zapleczu Zadaru i Szybenika Ravni Kotari to geograficzny i etnograficzny region położony w północnej, kontynentalnej części Dalmacji. Jego nazwę tłumaczyć można na „płaskie”, bądź „równe powiaty”. Określenie odpowiada krajobrazowi obszaru. Ravni Kotari wyróżniają się bowiem na tle skalistej, krasowej…

Krajina

Krajina – rozważania ogólne Pisząc o Krajinie napotykamy na poważne trudności definicyjne i interpretacyjne. Co bowiem znaczy Krajina? Nawet dla lokalnych uczestników społecznej komunikacji (bośniackich Muzułmanów, Chorwatów i Serbów) pojęcie Krajiny nie jest monosemantyczne. Inaczej kojarzymy je również my, Polacy.…

Klasztory prawosławne

Trzy klasztory – trzy perły Wśród sakralnego pejzażu północnej Dalmacji wyróżniają się trzy miejsca. To starodawne, prawosławne klasztory Krka, Krupa i Dragović.   Ich symbolika i znaczenie są wyjątkowe. Przede wszystkim dla Serbów z Dalmacji. Zarówno tych mieszkających w kraju, jak…

Zabytki islamu

Zabytki osmańskie w północnej Dalmacji Zabytki architektury osmańskiej w północnej Dalmacji sprowadzają się w zasadzie do trzech obiektów. Ich wartość polega jednak na wyjątkowości. Jednym z nich jest położona najbardziej na zachód w Europie budowla, wzniesiona przez Turków osmańskich na…

Islam Grčki i Islam Latinski

Zagadkowa historia dwóch wsi Te dwie, sąsiadujące ze sobą, wsie są oddalone od Zadaru niespełna 25 km. Wyróżniają się swoimi niezwykłymi nazwami. Przechodzień słusznie zwraca na nie swoją uwagę. Nie, nie mieszkają w nich Grecy, religią dominującą nie jest islam…