Zabawa z mapą Porównywanie zdjęć lotniczych z mapami fizycznymi wybranego regionu może być intrygującym zajęciem. Zwłaszcza dla pasjonatów lokalnej historii. Takie obserwacje uzupełnione zestawieniem map archiwalnych przynoszą ciekawe i nieoczywiste spostrzeżenia. Wnioski dobrze jest skonfrontować z wiedzą okolicznych mieszkańców –…
Prapoczątki klasztoru – początki chrześcijaństwa Zapisywana tradycja serbska datuje fundacje północnodalmatyńskich klasztorów prawosławnych na wiek XIV. W roku 1317 serbski król Stefan Milutin miał brać udział w erygowaniu monasteru Krupa. W roku 1350 Helena, córka Stefana Deczańskiego, fundowała klasztor Krka.…
Zabytki cudownej doliny Monaster Krka to serbski klasztor prawosławny w Dalmacji. Obiekt położony jest między Szybenikiem i Kninem, w dolinie rzeki Krki. Świątynia jest uważana za jeden z największych chorwackich pomników kultury. W Dalmacji tło zabytkom zapewnia cudowna przyroda. Wodospady…
Nowy i stary kalendarz Rozszyfrowanie kalendarza prawosławnego może nastręczać pewne trudności. Dlaczego zawiera się w nim podwójny układ kolumn? Co oznaczają nazwy rubryk, Нови i Стари? Czy prawosławni świętują Boże Narodzenie, Nowy Rok i Wielkanoc dwukrotnie? Na stronach serbskich kalendarzy…
Cztery posty wielodniowe Do czterech wielodniowych postów chrześcijan wschodnich, w tym Serbów, należą: Wielki Post, Post Apostolski, Post Maryjny i Post Bożonarodzeniowy. Vaskršni post, czyli Wielki Post Vaskršni post rozpoczyna się w Czysty Poniedziałek. Jego odpowiednikiem w tradycji katolickiej –…
Tajemnica dalmatyńskich kamieni Počivalo, czyli mirilo lub mjerilo. To jedna z kamiennych form kulturowych rozpoznanych w Dalmacji. W jej północnej części są one łączone przede wszystkim ze stokami Welebitu. Jednak widziałem mirila również w rejonie rawnokotarskim, w okolicach Benkovca i…
Cztery razy do roku Zadušnice to na tyle ważne święto w kalendarzu serbskim, że obchodzi się je czterokrotnie w ciągu roku. Zaduszki w świecie zachodniosłowiańskim i litewsko-białoruskim splatały w sobie wierzenia i mistykę. Obrzędy nadawały dniu nie tylko efektowny i…
Bunar, lokva i gusterna to charakterystyczne elementy krajobrazu Dalmacji. Bunar to studnia. Pełniła ona bardzo ważną rolę w życiu okolicy. Ujęć wody było mało, zwłaszcza w kamienistych rejonach Dalmacji. Nierzadko trzeba było iść długie kilometry, aby zaopatrzyć się w wodę.…
Jan Chrzciciel Jan Chrzciciel to figura szczególna w przestrzeni sakralnej chrześcijaństwa. Kalendarz prawosławny, podobnie jak katolicki, wspomina go kilkukrotnie w roku liturgicznym. W Kościele katolickim obchodzi się Uroczystość Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela 24 czerwca. 29 sierpnia przypada Wspomnienie obowiązkowe Męczeństwa…
Na zapleczu Zadaru i Szybenika Nazwę Ravni Kotari można tłumaczyć na „płaskie” bądź „równe powiaty”. Krajobrazowi odpowiada nazwa regionu. Wyróżnia się on na tle skalistej, krasowej Dalmacji. Choć zaznaczane na mapach samochodowych, w przewodnikach turystycznych i różnego typu popularnych opracowaniach…