Kategoria Na przełaj

Wybory do parlamentu związkowego w roku 1990

Wybory do jugosłowiańskiego parlamentu związkowego w roku 1990 Kwestia wyborów do dwuizbowego parlamentu związkowego Jugosławii w roku 1990 jest nie tyle marginalizowana, co powszechnie pomijana w pracach historyków zajmujących się tematem doby zmierzchu socjalistycznej Jugosławii. Niesłusznie. Stawiam tezę, że problem…

Kiedy Slawonia spotkała się z Chorwacją

Slawonia i Chorwacja Proces kształtowania się współczesnej Chorwacji był rozciągnięty na stulecia. W biegu dziejów Chorwacja i Slawonia nabrały kształtów i zyskały położenie współczesnych chorwackich regionów. Chorwacja w dobie panowania króla Piotra Kreszimira IV (II poł. XI wieku). Chorwacka Slawonia…

Między jugoslawizmem i nacjonalizmem, część czwarta

Między Wiedniem, Budapesztem i Belgradem Konfrontacje i zatargi między frankowcami i chorwackimi Serbami doprowadziły do wywołania rozruchów antyserbskich w Zagrzebiu we wrześniu 1902 roku. Kres niepokojom położyło dopiero wyprowadzenie wojska austro-węgierskiego na ulice miasta. Serbski intelektualista i polityk Nikola Stojanović…

Między jugoslawizmem i nacjonalizmem, część trzecia

Narodziny chorwackiego nacjonalizmu Chorwacki nacjonalizm był dzieckiem swojej epoki. Czerpał z oświecenia, romantyzmu i rewolucji francuskiej. Idea inspirowana była dziełami Pavao Rittera Vitezovicia z przełomu XVII i XVIII wieku znajdując potwierdzenie we wspóczesnych interpretacjach historycznych Vjekoslava Klaicia. Myśl Starčevicia sprzeciwiała…

Między jugoslawizmem i nacjonalizmem, część druga

Serbsko-chorwackie licytacje Po zajęciu Bośni przez Austro-Węgry (1878) i rozwiązaniu Pogranicza Wojskowego – wcielenia go do Chorwacji-Slawonii (1881) wydawało się, że dla Chorwacji pojawiła się koniunktura. Oto wszystkie terytoria, do których rościli sobie prawa chorwaccy narodowcy – prawasze zostały zjednoczone.…

Odyseja chorwacka

Funkcja mitów narodowych W kreacji kolektywnego imaginarium istotną rolę odgrywają mity narodowe. Umożliwiają one społeczną integrację poprzez wytworzenie uproszczonej wizji przeszłości. Szeroko oddziałujący obraz, do którego odwołanie jest powszechne i przystępne, ułatwia uruchomienie mechanizmów zabezpieczających świadomość zbiorową i poczucie odrębności.…

Serbowie w Chorwacji

Osmański napór XV i zwłaszcza XVI wiek oznaczał apogeum potęgi osmańskiej na Bałkanach. Wojska chorwacko-węgierskie poniosły klęskę na Krbawskim Polu w 1493 roku i był to punkt zwrotny dla historii ziem chorwackich.  Szlachta tego kraju została zniszczona, a królestwo węgierskie…

Północna Dalmacja – my i oni (2/2)

W przestrzeni północnodalmatyńskiej spotykamy się z różnymi poziomami tożsamości i wspólnoty. Przeplatają się tu warstwy antagonizmu i symbiozy. Znaczenia wspólne powołują, uzasadniają i uprawomocniają kod kulturowy regionu. To chorwacko-serbski komunikacyjny pas transmisyjny oparty na lokalnych znakach kultury. Materialnej i duchowej.…

Wybory parlamentarne w Chorwacji w 1990 roku

Istnieje przekonanie, że wybory parlamentarne w roku 1990 w Socjalistycznej Republice Chorwacji, SRH – wchodzącej w skład Jugosławii – przyniosły zasadniczą polaryzację sceny politycznej w tym kraju. Na wyraźnie etnicznych pryncypiach. Przeświadczenie to było spotęgowane rozwojem wypadków późniejszych. Secesją Chorwacji…