Mirilo – tajemnica dalmatyńskich kamieni Počivalo czyli mirilo To jedna z kamiennych form kulturowych rozpoznanych w Dalmacji północnej. Počivala są łączone z kulturą dynarską (por. stećak). Mirilo dalmatyńskie jest w literaturze łączone przede wszystkim z południowymi stokami Welebitu. Jednak widziałem…
Zadušnice to ważne święto w kalendarzu serbskim. Na tyle istotne, że obchodzone czterokrotnie w ciągu roku. Celebrowane są zimowe, zwane wielkimi, w lutym. Letnie, czerwcowe „duhovske zadušnice”. „Miholjske zadušnice“ w październiku. I jesienne, listopadowe „Mitrovske zadušnice“. Zawsze w sobotę. Zaduszki…
W przestrzeni północnodalmatyńskiej spotykamy się z różnymi poziomami tożsamości i wspólnoty. Przeplatają się tu warstwy antagonizmu i symbiozy. Znaczenia wspólne powołują, uzasadniają i uprawomocniają kod kulturowy regionu. To chorwacko-serbski komunikacyjny pas transmisyjny oparty na lokalnych znakach kultury. Materialnej i duchowej.…
Bez drzewek oliwnych, figowców i winorośli nie sposób wyobrazić sobie nie tylko kulturę i cywilizację Dalmacji, ale i całej Europy. W miesiącach zimowych, kiedy na stole nie ma świeżych owoców, oliwki, figi i winogrona są konsumowane z apetytem w stanie…
Slawonia wieloetniczna Daruvar. Kilkunastotysięczne miasto oparte o łagodne wzniesienia Papuka. Niezwykła mieszanka etniczna określa wyjątkowość tego miejsca. Według najnowszych statystyk miejscowość zamieszkują przedstawiciele aż dziewiętnastu narodów. Do najliczniejszych należą poza Chorwatami Serbowie, Czesi i Węgrzy. Daruvar – miasto wielu narodów…
Bunar, lokva i gusterna to charakterystyczne elementy krajobrazu Dalmacji. Bunar to studnia. Pełniła bardzo ważną rolę w życiu okolicy. Studni zwłaszcza w kamienistych rejonach Dalmacji było mało. Nierzadko trzeba było iść długie kilometry aby zaopatrzyć się w wodę. Dzięki temu…
Alternatywna wobec hipotetycznej propozycji serbskiej wizja podziału Bośni i Hercegowiny. Zaproponowana rzekomo przez stronę „bośniacką” (boszniacką/muzułmańską) w roku 1991. Mapa nie narusza dotychczasowego administracyjnego podziału Socjalistycznej Republiki Bośni i Hercegowiny na gminy. Wizja przedstawia podział kraju oparty na terytorialnej dominacji…
Trafiła w moje ręce, a raczej wykopałem z czeluści internetu tę dziwną mapę. Przedstawia ona projekt wewnętrznego- administracyjnego podziału Bośni i Hercegowiny zaproponowany rzekomo przez „stronę serbską” w roku 1991. To jeszcze etap rozmów politycznych między zainteresowanymi stronami. Serbską, muzułmańską…
Sposób odwzorowania stosunków ludnościowych na mapach etnicznych to na Bałkanach (i nie tylko) przedmiot szalenie kontrowersyjny. Od czasów kiedy mapy takie zaczęto tworzyć i wydawać. Kartografia jako dziedzina nauki zajmująca się zobrazowaniem rzeczywistości w formie zakodowanej jest narażona na wady…
Istnieje przekonanie, że wybory parlamentarne w roku 1990 w Socjalistycznej Republice Chorwacji, SRH – wchodzącej w skład Jugosławii – przyniosły zasadniczą polaryzację sceny politycznej w tym kraju. Na wyraźnie etnicznych pryncypiach. Przeświadczenie to było spotęgowane rozwojem wypadków późniejszych. Secesją Chorwacji…