Jest truizmem twierdzenie, że w badaniach historycznych i studiowaniu przeszłości korzystanie z map jest obowiązkiem. Wiele z nich można wyczytać. I bardzo wiele przeoczyć ignorując lub nie przywiązując do umiejętności analizy tego rodzaju obrazów odpowiedniej wagi. W perspektywie tak badawczej,…
Tło „operacji Burza” Kwestia pacyfikacji Republiki Serbskiej Krajiny (Operacja Burza, 4-7.8.1995) dokonanej przez armię chorwacką (Hrvatska vojska, HV) jest problemem niezwykle złożonym, wielowymiarowym i wieloaspektowym. Mamy do czynienia z kompleksem zagadnień odnoszących się do kwestii ściśle militarnych. A także politycznych…
Zagrzeb bez zmian Negocjacje dwustronne między Zagrzebiem i Kninem, obliczone na rozwiązanie problemu politycznego między Chorwacją a Republiką Serbską Krajiną, nie były możliwe przez okres trwania konfliktu zbrojnego w Chorwacji 1991-1995. Pozycja Krajiny była początkowo zbyt silna na przyjęcie kapitulacji,…
Jan Chrzciciel Jan Chrzciciel to figura szczególna w przestrzeni sakralnej chrześcijaństwa. Kalendarz prawosławny, podobnie jak katolicki, wspomina go kilkukrotnie w roku liturgicznym. Katolicy obchodzą dwukrotnie święta związane z Janem Chrzcicielem. Jego narodzenie, 24 czerwca oraz męczeństwo, 29 sierpnia. Natomiast w…
Do najstarszych granic politycznych na tle Chorwacji należą częściowo odcinki wspólne z Bośnią i Hercegowiną i Słowenią. Ten pierwszy fragment odnosi się do terytorium Republiki Dubrownickiej. To – pozostająca między połową XIV a początkiem XIX wieku pod ograniczoną opieką mocarstw…
Zakończenie I wojny światowej i likwidacja Austro-Węgier oznaczała przekreślenie dotychczasowej mapy politycznej wschodniej części Morza Adriatyckiego. Nowe warunki międzynarodowe spowodowały konieczność wyznaczenia i wytyczenia granicy między Włochami i nowopowstałym Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Podstawą i punktem wyjścia do określenia…
Chorwacka podkowa Chorwacką podkowę tworzą dwa rozszerzające się ku trzonowi ramiona. Jednak w punkcie styku ich powierzchnia nagle się zwęża. Szerokość łączenia wypustek w najwęższym miejscu nie przekracza sześćdziesięciu kilometrów w linii prostej. To nietypowa forma i kształt granic. Z…
Ruch anarchosyndykalistyczny stanowił marginalny, choć rozpoznawalny, element krajobrazu politycznego Istrii i Rijeki II połowy XIX i początków XX wieku. Można chyba pozwolić sobie na stwierdzenie, że działalność zróżnicowanych przecież grup anarchistycznych na wymienionym obszarze opierała się raczej na aktywności poszczególnych…
Wiek dziewiętnasty był jak wiadomo okresem wielkich przemian i stuleciem narodzin idei o powszechnym zasięgu. Kres wojen napoleońskich, oddziałujących bezpośrednio na Istrię, Rijekę i Dalmację, oznaczał rozpowszechnienie dwóch globalnych idei. Liberalizmu i konserwatyzmu. Industrializacja, urbanizacja i rozwój stosunków kapitalistycznych spowodowały…
XIX-wieczne idee europejskie, odczuwane jako powszechne, silnie oddziaływały zwłaszcza na ośrodki miejskie. Stawały się one środowiskiem ułatwiającym zacieranie dotychczasowych różnic społecznych. W dziewiętnastowiecznym mieście walczyło się bowiem przede wszystkim o ekonomiczne przetrwanie. Rijeka (wł. Fiume) nie była tu wyjątkiem. W…